Demir Eksikliği

  • Siz de Sağlık Sorunlarınızı Yazın
  • Hemoglobin, kanın içinde oksijenin taşınmasını sağlayan, kırmızı kan hücrelerine rengini veren bir proteindir. Demir de hemoglobinin asıl yapısında olan bir elementtir. Akciğerlerden gelen oksijenin, hemoglobinle bağlı olarak dokulara transfer edilmesinde büyük önem arz eder. Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre, mevcut hemoglobin verilerinin erkeklerde 14 gr/dl, gebe olmayan kadınlarda 12 gr/dl’ninden az olması “anemi” olarak ifade edilir. Demir eksikliği yüzünden gelişen anemi ise “demir eksikliği anemisi” olarak ifade edilir. Demir eksikliğine bağlı anemi bütün dünyada erkeklerin % 20’sinde, kadınların % 35’inde ve hamilelerin % 50’sinde görülür. Ancak bu oranlar gelişmiş ülkelerde bu oran çok daha düşük iken ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde ise daha yüksektir.

    Demir Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

    Vücudunda demir eksikliği olan kişiler sürekli halsizlikten, yorgunluktan, iştahsızlıktan, baş ağrısından, nefes darlığından, baş dönmesinden, tırnak kırılmalarından, dilde yanma hissinden, yutkunma güçlüğünden şikâyet ederler.

    Demir Eksikliği Nedenleri Nelerdir?

    1) Demir ihtiyacının artması: Bazı durumlarda vücudun demir ihtiyacı artar. Örneğin hamilelik döneminde, bebek emzirme döneminde, çocuklarda büyüme çağında, vücut önceki zamanlara göre daha fazla demir tüketir ve bedende demir eksikliği meydana gelir.

    2) Demirin yetersiz alımı: Bebeklerin anne sütü yerine hiçbir şekilde demir desteği olmayan hazır mamalarla beslenmesi, anne sütünü 1 yaşı dolmamasına rağmen bırakıp inek sütüne geçmesi, ekonomik sorunlar nedeniyle hayvansal gıdaların yeterince tüketilememesi sebep olabilmektedir. Yetişkinlerde çok fazla çay, kahve tüketimi olması, diyetle yüksek oranda kalsiyum alınması, et kavurması, salam, sosis gibi besinlerin tüketilmesi yetersiz demir alımını ortaya çıkarır. Demir açısından zengin olan sakatat, pekmez, tahin, kayısı, kuru üzüm, fındık gibi besinlerin tüketilmesi tavsiye edilir.

    3) Demirin yetersiz emilimi: Kimi insanlarda demir bağırsaklardan yeterli derecede emilemez.

    4) Kan kaybı: Kadınlarda aşırı derece adet kanaması, fazla sayıda doğum, kürtaj, düşük, bağırsak sistemlerindeki ve midedeki iyi ve kötü huylu tümörler.

    Demir Eksikliği Teşhis ve Tedavisi:

    Demir eksikliği tedavisi için, öncelikle sebeplerinin net olarak belirlenmesi gerekir. Zira aneminin sebepleri tam olarak belirlenmeden herhangi bir vitamin vermek, kan transfüzyonu yapmak hastalığın ilerlemesine bile sebep olabilir.

    Demir eksikliği sorunu yaşayan bebek veya çocukların zekâ gelişiminde, dikkat yoğunlaşmasında, algılama gücünde zayıflıklar görülür. Demir eksikliği durumlarında enfeksiyonlara karşı duyarlılık artar, tırnaklarda, deride farklılıklar meydana gelir. Hamilelerde morbidite ve mortalite, bebek ölümleri riski, düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme ve enfeksiyonlara yakalanma risklerinde artış gösterir. Bağışıklık sisteminde bozukluklar balar. Demir eksikliği anemisi sorunu yaşayan kişilerin hava kirliliğine bağlı olan kurşun zehirlenmeleri yaşama riski vardır.

    Demirin bağırsaktan emilimini kolaylaştırmak için yapılabilecekler:

    C vitamini içeren besinler tüketilmelidir. Mayalı ekmek sanılanın aksine bağırsaklarda daha çabuk emilir. Kuru baklagiller ve kepek ekmeğinin iyi pişmesi gerekir. Yüksek oranda posalı besinler demir emilimini azaltacağı unutulmamalıdır. Saklama kaplarının alüminyum, paslanmaz çelik olmamasına özen gösterin zira bunlar demir emilimini azaltır.

    4.8/5 (9 Reviews)

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak.